23 Οκτωβρίου 2017
   Διαβάστε αυτή την εβδομάδα 
Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου 2017 12:58

ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΙΑΣ (Δάφνη 1968) Κύριο

Γράφτηκε από τον 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Έθιμα Λήμνου (Δάφνη)  της ΑΠΟΚΡΙΑΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΑΣΧΑ

ΑΠΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΖΕΡΒΟ

Το υλικό είναι από τη ψηφιακή βιβλιοθήκη Πέργαμος. Συλλογέας Μαρία Βουβαλά και το υλικό συλλέχθηκε το 1968

  Από τη Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου αρχίζουν οι προετοιμασίες για της Αποκριές. Τη Τσικνοπέμπτη όλες οι οικογένειες φτιάχνουν σπιτίσια μακαρόνια, που τα ονομάζουν βαλάνες. Επίσης απαραιτήτως σφάζουν και από μια κότα την οποία (και) τσικνώνουν.

  Τις δυο τελευταίες εβδομάδες της Αποκριάς μαζεύονται τα βράδια οι  συγγενείς και γειτόνοι οικογενειακώς στα σπίτια (μία βραδιά σε ένα σπίτι, άλλη σε άλλο) (και) παίζουν διάφορα αστεία παιχνίδια που προκαλούν ξεφωνητά και γέλια, τρώνε, πίνουν, τραγουδούν και χορεύουν. Μερικά από τα παιχνίδια αυτά είναι:

1)      Ο κουκλουτός: Καθίζουν δυο στο πάτωμα και τους σκεπάζουν με μια κουβέρτα. Οι άλλοι αρχίζουν να κτυπούν ένα-ένα από τους δυο κουκλουμένους. Ο χτυπηθείς τότε ερωτά τον άλλον: «Σύντεκνε-σύντεκνε με βάρεσαν». Ερωτά ο άλλος: «Ποιος συ βάρεσε»; Απαντά ο χτυπηθείς: «ο Γιάννς». Αν πράγματι ήταν ο Γιάννς λένε όλοι οι ακούκλοτοι: «ας κάτσ(η) ο Γιάννς». Τότε βγαίνει ο χτυπηθείς και καθίζ(ει) κάτω απ’ τη κουβέρτα ο Γιάννς και συνεχίζεται το παιχνίδ(ι). Αν δεν τον βρήκε φωνάζουν όλοι: «ας δώσ’ ο Γιάννς» και συνεχίζουν να χτυπούν πότε τον ένα-πότε τον άλλον.

2)      Ο τσαγκάρης: Τοποθετούνται στη μέση του δωματίου δυο συνηθισμένα καθίσματα το ένα αντίκρυ στ’ άλλο έτσι όπως όταν καθίσουν δυο άνθρωποι ο ένας αντίκρυ στον άλλον. Τα δυο καθίσματα έχουν τόση απόσταση όση χρειάζεται για να ακουμπήσουν τα άκρα ενός κυλινδρικού ξύλου (συνήθως το στυλιάρι του φτυαριού). Στα τέσσερα ξύλα των καθισμάτων τοποθετούν από ένα παπούτσι, όπως το φορούμε στο πόδι μας. Ένας τότε αναλαμβάνει να μπαλώσει τα παπούτσια. Δηλ. κάθεται πάνω στο στυλιάρι σταυροπόδι και ισορροπεί βοηθούμενος με ένα ραβδί. Φωνάζοντας «Εδώ καλός τσαγκάρης» κτλ. Προσπαθεί σηκώνοντας συντόμως το ραβδί να ρίξει τα δυο παπούτσια από τη μια μεριά και τα άλλα δυο από την άλλη μεταβιβάζοντας το ραβδί από το ένα χέρι στο άλλο. Βέβαια αυτό είναι δύσκολο γιατί το στυλιάρι κυλά και ο παίζων πρέπει να ισορροπήσει. Όταν τα ρίξ(η) τα παπούτσια χωρίς να πέσ(η) τότε επέτυχε και αναλαμβάν(ει) άλλος. Συνήθως όμως πέφτουν οι περισσότεροι κάτω στο πάτωμα και αρχίζουν τα γέλια.

3)      Το αυγό: Ένα αυγό βρασμένο και αξεφλούδιστο το τρυπούν οριζοντίως με βελόνα και περνούν κλωστή, το δένουν και το κρεμούν στη μέση του νταβανιού. Καθίζουν στο πάτωμα πολλοί σε κύκλο έχοντας τα χέρια δεμένα πίσω και προσπαθούν να πιάσουν τ’ αυγό με το στόμα. Το αυγό αιωρείται και βρίσκεται στο ύψος των στομάτων των καθημένων. Το χτυπάει ο ένας με το στόμα, πηγαίνει στον άλλον και ούτω καθ’ εξής. Αφού κατορθώσει κάποιος να το χάψει με το στόμα, πράγμα δύσκολο, βγάζει το αυγό και ανάβουν τη κλωστή η οποία πρέπει να καεί μέχρι το νταβάνι όλη. Αυτό θεωρείται γούρι, θα πάει καλά η χρονιά. Ενώ αν καεί λίγο και σβήσει δεν το έχουν σε καλό.

Άλλα διασκεδαστικά παιχνίδια είναι: Το δαχτυλίδι, το μελίσσι, η φλομύγα, ο σιδηρόδρομος, ο μυλωνάς, ο κατσίβελος, οι ρουπανίδες, ο ψαράς και άλλα.

  Τη Κυριακή της Απόκρεω καθώς και τη Κυριακή της Τυροφάγου και μετά την εκκλησία παίζεται ένα παιχνίδι στη πλατεία του χωριού στο οποίο λαμβάνουν μέρος σχεδόν όλοι οι χωριανοί. Το παιχνίδι αυτό είναι σατυρικό και λέγεται «Τ’ άλογο». Περί τους είκοσι άνδρες πιάνονται ο ένας πίσω από τον άλλο. Ο πρώτος, ερωτά φωνάζοντας πολύ δυνατά ώστε να ακούεται και πέρα απ’ το χωριό και κρατώντας στο χέρι ένα μαστίγιο (κουρμπάτσ) «Τ’ άλογο, τ’ άλογο τι το’ κανες»; Και ο τελευταίος (ο πωλητής) απαντά «Ψόφησε». Ο πρώτος τότε τον κυνηγά και τον χτυπά, ενώ όλοι εκείνοι που παίζουν τρέχουν χωρίς να αφήνει ο ένας τον άλλον και κάνοντας ελιγμούς. Ξαναρωτά πάλι ο πρώτος «Το τομάρι τι το’ κανες»; Απαντά ο πωλητής: «Το πούλησα στον τάδε να καν(η) τσαρούχια». Ξαναρωτά ο πρώτος «Τα λεφτά τι τα κανες»; Ο πωλητής απαντά: «Δεν με πλήρωσε» και τότε ο πρώτος χτυπά πάλι τον τελευταίο ή τρέχει και τον αγοραστή, αν τον δει εκεί μέσα στον κόσμο.

  Αυτό συνεχίζεται έως ότου να πωληθούν όλα τα μέρη του σώματος του αλόγου μη εξαιρουμένων μηδέ αυτών των γεννητικών οργάνων, έστω και αν παρευρίσκονται στη πλατεία και οι γυναίκες και τα παιδιά.

  Είπαμε ότι το παιχνίδι είναι σατυρικό και ο πωλητής δεν μπαίνει ο τυχαίος, αλλά κάποιος που γνωρίζει όλα τα γενόμενα στο χωριό και ξέρει τον τρόπο να σατυρίσει και αυτόν τον Πρόεδρο του χωριού, τον δάσκαλο κτλ. Π.χ. τα μάτια τα πουλάει στον παπά για να βλέπει τι του ρίχνουν στο δίσκο, γιατί ξέρει ο πωλητής ότι ο παπάς όταν βλέπει δεκάρες θυμώνει, το λαρύγγι στον ψάλτη για να ψέλνει καλύτερα κλπ.

  Και τις δυο αυτές Κυριακές μοσκοβολά όλο το χωριό από τις τυρόπιτες που φτιάχνουν όλες οι οικογένειες και ψήνονται στους ιδιωτικούς φούρνους που είναι σχεδόν το εν τρίτον των σπιτιών.

  Τη Καθαρά Δευτέρα πηγαίνουν όλοι οικογενειακώς στη θάλασσα όσο μακριά κι΄ αν είναι από το χωρίο με τα φαγητά και τα ποτά.

  Οι επιτήδειοι θα βγάλουν θαλασσινά κυρίως αχινούς και θα καθίσουν όλοι στην ακρογιαλιά να φάνε, να πιούνε, να χορέψουν και να διασκεδάσουν ως το βράδυ. Τότε γυρίζουν στο χωριό καβάλλα στα ζώα, όλοι μεθυσμένοι και μουτζουρωμένοι, όπου συνεχίζεται το γλέντι στη πλατεία του χωριού ως τα μεσάνυχτα.

  Τη Παρασκευή της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής στον εσπερινό των Αγίων Θεοδώρων θα πάνε τα κορίτσια στην εκκλησία, να πάρουν λίγα κόλυβα. Τα κόλυβα αυτά τα ρίχνουν τρία βράδια στην ανατολική πλευρά της σκεπής ενός φούρνου για να ονειρευθούν ποιόν θα πάρουν άνδρα τους. Ρίχνοντας δε τα κόλυβα πάνω στη σκεπή λένε και το εξής τετράστιχο:

Άγιε Θόδωρα μ’ καλέ

Άγιε και θαυματουργέ

σύρε να βρεις τη μοίρα μου να με τη φανερώσεις

να βρεις και το κεσμέτι μου να με το ρωματίσεις.

  Τη Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως οι γυναίκες τα λουλούδια που θα τους δώσει ο παπάς στην εκκλησία τα φυλάγουν για να καπνίσουν με αυτά το παιδί τους όταν το βασκάνουν.

Αποκριές στην Ατσική. Ο Οδυσσέας Κριαρής νεαρός...αρκουδιάρης. Η αρκούδα είναι ο Άλκης Μαχαιράς. Τη φωτογραφία μας την έδωσε ο Οδυσσέας Κριαρής. ΑΠΟ SITEΑΓ. ΕΡΜΟΛΑΟΣ

 

Διαβάστηκε 2413 φορές

ΝΑΙ ή ΟΧΙ στις ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ του ΣΧΕΔΙΟΥ ΡΟΚΑ

Αυτό από άλλους χαρακτηρίζεται ως καταστροφικό για το τοπίο και επομένως και για τον Τουρισμό της Λήμνου και από άλλους ως επένδυση την οποία πρέπει να δεχτούμε.

Ναι - 47.1%
Όχι - 48.4%
Δεν ξέρω / Δεν απαντώ - 4.5%

Ψηφισαν Συνολικά: 223
The voting for this poll has ended on: 26 Μαϊ 2014 - 04:36